(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఆదిపర్వ - అధ్యాయ 076

॥ శ్రీః ॥
1.76. అధ్యాయః 076
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
దేవయాన్యాః పుత్రోత్పత్తిః॥ 1 ॥ అశోకవనికాయాం శర్మిష్ఠాయా యయాతిసమాగమాత్పుత్రోత్పత్తిః॥ 2 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-76-0x(427)(3450)
యయాతిః స్వపురం ప్రాప్య మహేంద్రపురసంనిభం।
ప్రవిశ్యాంతఃపురం తత్ర దేవయానీం న్యవేశయత్॥ 1-76-1(3451)
దేవయాన్యాశ్చానుమతే సుతాం తాం వృషపర్వణః।
అశోకవనికాభ్యాశే గృహం కృత్వా న్యవేశయత్॥ 1-76-2(3452)
వృతాం దాసీసహస్రేణ శర్మిష్ఠాం వార్షపర్వణీం।
వాసోభరన్నపానైశ్చ సంవిభజ్య సుసత్కృతాం॥ 1-76-3(3453)
దేవయాన్యా తు సహితః స నృపో నహుషాత్మజః।
`ప్రీత్యా పరమయా యుక్తో ముముదే శాశ్వతీః సమాః॥ 1-76-4(3454)
అశోకవనికామధ్యే దేవయానీ సమాగతా।
శర్మిష్ఠయా సా క్రీడిత్వా రమణీయే మనోరమే॥ 1-76-5(3455)
తత్రైవ తాం తు నిర్దిశ్య రాజ్ఞా సహ యయౌ గృహం।
ఏవమేవ సహ ప్రీత్యా బహు కాలం ముమోద చ॥' 1-76-6(3456)
విజహార బహూనబ్దాందేవవన్ముదితః సుఖీ॥ 1-76-7(3457)
ఋతుకాలే తు సంప్రాప్తే దేవయానీ వరాంగనా।
లేభే గర్భం ప్రథమతః కుమారం చ వ్యజాయత॥ 1-76-8(3458)
గతే వర్షసహస్రే తు శర్మిష్ఠా వార్షపర్వణీ।
దదర్శ యౌవనం ప్రాప్తా ఋతుం సా చాన్వచింతయత్॥ 1-76-9(3459)
`శుద్ధా స్నాతా తు శర్మిష్ఠా సర్వాలంకారశోభితా।
అశోకశాఖామాలంబ్య సుపుష్పస్తబకైర్వృతాం॥ 1-76-10(3460)
ఆదర్శే ముఖముద్వీక్ష్య భర్తుర్దర్శనలాలసా।
శోకమోహసమావిష్టా వచనం చేదమబ్రవీత్॥ 1-76-11(3461)
అశోక శోకాపనుద శోకోపహతచేతసాం।
త్వన్నామానం కురుష్వాద్య ప్రియసందర్శనేన మాం।
ఏవముక్తవతీ సా తు శర్మిష్ఠా పునరబ్రవీత్॥' 1-76-12(3462)
ఋతుకాలశ్చ సంప్రాప్తో న చ మేఽస్తి వృతః పతిః।
కిం ప్రాప్తం కిం ను కర్తవ్యం కిం వా కృత్వా సుఖం భవేత్॥ 1-76-13(3463)
దేవయానీ ప్రజాతాఽసౌ వృథాఽహం ప్రాప్తయౌవనా।
యథా తయా వృతో భర్తా తథైవాహం వృణోమి తం॥ 1-76-14(3464)
రాజ్ఞా పుత్రఫలం దేయమితి మే నిశ్చితా మతిః।
అపీదానీం స ధర్మాత్మా ఈయాన్మే దర్శనం రహః॥ 1-76-15(3465)
`కేశైర్బధ్యా తు రాజానం యాచేఽహం సదృశం పతిం।
స్పృహేదిదం దేవయానీ పుత్రమీక్ష్య పునఃపునః।
క్రీడన్నంతఃపురే తస్యాః క్వచిత్క్షణమవాప్య చ॥ 1-76-16(3466)
వైశంపాయన ఉవాచ।' 1-76-17x(428)
అథ నిష్క్రంయ రాజాఽసౌ తస్మిన్కాలే యదృచ్ఛయా।
అశోకవనికాభ్యాశే శర్మిష్ఠాం ప్రాప తిష్ఠతీం॥ 1-76-17(3467)
తమేకం రహితే దృష్ట్వా శర్మిష్ఠా చారుహాసినీ।
ప్రత్యుద్గంయాంజలిం కృత్వా రాజానం వాక్యమబ్రవీత్॥ 1-76-18(3468)
శర్మిష్ఠోవాచ। 1-76-19x(429)
సోమస్యేంద్రస్య విష్ణోర్వా యమస్య వరుణస్య వా।
తవ వా నాహుష గృహే కః స్త్రియం ద్రష్టుమర్హతి॥ 1-76-19(3469)
రూపాభిజనశీలైర్హి త్వం రాజన్వేత్థ మాం సదా।
సా త్వాం యాచే ప్రసాద్యాహమృతుం దేహి నరాధిప॥ 1-76-20(3470)
యయాతిరువాచ। 1-76-21x(430)
వేద్మి త్వాం శీలసంపన్నాం దైత్యకన్యామనిందితాం।
రూపం చ తే న పశ్యామి సూచ్యగ్రమపి నిందితం॥ 1-76-21(3471)
`తదాప్రభృతి దృష్ట్వా త్వాం స్మరాంయనిశముత్తమే'।
అబ్రవీదుశనా కావ్యో దేవయానీం యదాఽవహం।
నేయమాహ్వయితవ్యా తే శయనే వార్షపర్వణీ॥ 1-76-22(3472)
`దేవయాన్యాః ప్రియం కృత్వా శర్మిష్ఠామపి పోషయ॥' 1-76-23(3473)
శర్మిష్ఠోవాచ। 1-76-24x(431)
న నర్మయుక్తమనృతం హినస్తి
న స్త్రీషు రాజన్న వివాహకాలే।
ప్రాణాత్యయే సర్వధనాపహారే
పంచానృతాన్యాహురపాతకాని॥ 1-76-24(3474)
పృష్టం తు సాక్ష్యే ప్రవదంతమన్యథా
వదంతి మిథ్యా పతితం నరేంద్ర।
ఏకార్థతాయాం తు సమాహితాయాం
మిథ్యా వదంతం హ్యనృతం హినస్తి॥ 1-76-25(3475)
`అనృతం నానృతం స్త్రీషు పరిహాసవివాహయోః।
ఆత్మప్రాణార్థఘాతే చ తదేవోత్తమతాం వ్రజేత్॥' 1-76-26(3476)
యయాతిరువాచ। 1-76-27x(432)
రాజా ప్రమాణం భూతానాం స నశ్యేత మృషా వదన్।
అర్థకృచ్ఛ్రమపి ప్రాప్య న మిథ్యా కర్తుముత్సహే॥ 1-76-27(3477)
శర్మిష్ఠోవాచ। 1-76-28x(433)
సమావేతౌ మతో రాజన్పతిః సఖ్యాశ్చ యః పతిః।
సమం వివాహమిత్యాహుః సఖ్యా మేఽసి వృతః పతిః॥ 1-76-28(3478)
`సహ దత్తాస్మి కావ్యేన దేవయాన్యా మనీషిణా।
పూజ్యా పోషయితవ్యేతి న మృషా కర్తుమర్హసి॥' 1-76-29(3479)
సువర్ణమణిముక్తాని వస్త్రాణ్యాభరణాని చ।
యాచితౄణాం దదాసి త్వం గోభూంయాదీని యాని చ॥ 1-76-30(3480)
బహిఃస్థం దానమిత్యుక్తం న శరీరాశ్రితం నృప।
దుష్కరం పుత్రదానం చ ఆత్మదానం చ దుష్కరం॥ 1-76-31(3481)
శరీరదానాత్తత్సర్వం దత్తం భవతి మారిష।
యస్య యస్య యథా కామస్తస్య తస్య దదాంయహం॥ 1-76-32(3482)
ఇత్యుక్త్వా నగరే రాజంస్త్రికాలం ఘోషితం త్వయా।
త్వయోక్తమనృతం రాజన్వృథా ఘోషితమేవ వా।
తత్సత్యం కురు రాజేంద్ర యథా వైశ్రవణస్తథా॥ 1-76-33(3483)
యయాతిరువాచ। 1-76-34x(434)
దాతవ్యం యాచమానేభ్య ఇతి మే వ్రతమాహితం।
త్వం చ యాచసి మాం కామం బ్రూహి కిం కరవాణి తే॥ 1-76-34(3484)
`ధనం వా యది వా కించిద్రాజ్యం వాఽపి శుచిస్మితే।' 1-76-35(3485)
శర్మిష్ఠోవాచ।
అధర్మాత్పాహి మాం రాజంధర్మం చ ప్రతిపాదయ॥ 1-76-35x(435)
`నాన్యం వృణే పుత్రకామా పుత్రాత్పరతరం న చ।'
త్వత్తోఽపత్యవతీ లోకే చరేయం ధర్మముత్తమం॥ 1-76-36(3486)
త్రయ ఏవాధనా రాజన్భార్యా దాసస్తథా సుతః।
యత్తే సమధిగచ్ఛంతి యస్యైతే తస్య తద్ధనం॥ 1-76-37(3487)
`పుత్రార్థం భర్తృపోషార్థం స్త్రియః సృష్టాః స్వయంభువా।
అపతిర్వాపి యా కన్యా అనపత్యా చ యా భవేత్।
తాసాం జన్మ వృథా లోకే గతిస్తాసాం న విద్యతే॥' 1-76-38(3488)
దేవయాన్యా భుజిష్యాఽస్మి వశ్యా చ తవ భార్గవీ।
సా చాహం చ త్వయా రాజన్భజనీయే భజస్వ మాం॥ 1-76-39(3489)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-76-40x(436)
ఏవముక్తస్తు రాజా స తథ్యమిత్యభిజజ్ఞివాన్।
పూజయామాస శర్మిష్ఠాం ధర్మం చ ప్రత్యపాదయత్॥ 1-76-40(3490)
స సమాగంయ శర్మిష్ఠాం యథా కామమవాప్య చ।
అన్యోన్యం చాభిసంపూజ్య జగ్మతుస్తౌ యథాగతం॥ 1-76-41(3491)
తస్మిన్సమాగమే సుభ్రూః శర్మిష్ఠా చారుహాసినీ।
లేభే గర్భం ప్రథమతస్తస్మాన్నృపతిసత్తమాత్॥ 1-76-42(3492)
ప్రయజ్ఞే చ తతః కాలే రాజన్రాజీవలోచనా।
కుమారం దేవగర్భాభం రాజీవనిభలోచనం॥ ॥ 1-76-43(3493)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆదిపర్వణి సంభవపర్వణి షట్సప్తతితమోఽధ్యాయః॥ 76 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.